Lešinari kao čistači ekosistema

Izvor: Simbioza

Lešinari su ptice koje se hrane uginulim životinjama, zbog čega imaju lošu reputaciju. Međutim, oni prethode razlagačima (saprofitima) u lancima ishrane i svojim načinom ishrane sprječavaju efekat staklene bašte.

Lešinari u prirodi

Lešinari su najveće ptice grabljivice na Zemlji. Ptice lešinari odlikuju se izuzetno oštrim vidom kojim primjećuju i najmanji leš na kilometarskim razdaljinama. Dugačak vrat bez perja omogućava im da sa lakoćom kidaju iznutrice životinjskih lešina, što čine povijenim i jakim kljunom koji je često duži od glave i kukasto je savijen. Uzrok ćelave glave lešinara vjerovatno leži u činjenici njenog guranja u lešinu, što bi uništilo perje, a ovako se krv osuši i sama otpadne. Ove ptice prelaze velike udaljenosti u potrazi za hranom. Ženka snosi samo jedno jaje. Mladunče je u stanju da poleti tek pošto napuni četiri mjeseca. 

Zanimljivo je da su lešinari tihi dok nadlijeću žrtvu, a veoma glasni kada se spuste i vode međusobnu borbu oko plijena. Čak je vjerovatnije da se različite vrste lešinara neće boriti oko istog plijena, jer se hrane različitim djelovima uginule životinje, dok to nije slučaj sa istom vrstom lešinara.

Oni su veoma temeljni u svom poslu, pa u roku od pola sata od uginule životinje ostane samo skelet, a nekada čak ni to.

Pored opisanih ptica lešinara, kao što su supovi i kondori, pojam lešinar odnosi se i na životinje koje ne pripadaju klasi ptica (Aves), međutim imaju sličan način ishrane i to su: rakuni, tvrdokrilci roda Nicrophorus i pojedine ose.

Uticaj lešinara na ekosistem, zastupljenost i značaj

Novo istraživanje detaljnije opisuje pozitivan uticaj lešinara u vidu smanjivanja emisije gasova koji dovode do efekta staklene bašte. Leš u fazi raspadanja emituje štetne gasove među kojima su i ugljen-dioksid i metan. Lešinari sprječavaju ovu štetnu emisiju tako što dolaze do ostataka prvi, prije nego što otpočne faza raspadanja leša. Procenjuje se da jedinka lešinara pojede izmedju 0,2 i 1kg mesa lešine na dan. Ostaci koji nisu pojedeni emituju oko 860g CO2 ekvivalenata po kilogramu. Ljudi većinu leševa zakopavaju u zemlju, što dovodi do veće emisije nego prilikom prirodnog raspada. To znači da bi lešinari mogli značajno smanjiti emisiju ukoliko bi metod ukopavanja leševa prestao da se primjenjuje. Prethodno naveden uticaj lešinara na emisiju štetnih gasova ne djeluje značajno, međutim, uzevši u obzir da brojnost lešinara na planeti nadmašuje 134 miliona, svake godine izbjegava se emisija desetine miliona tona štetnih gasova.

Ovakav način smanjenja emisije CO2 nije jednako raspoređen u svijetu. Najčešće se dešava na američkim kontinentima, izjavio je Pablo Plaza, glavni autor studije i biolog na Nacionalnom univerzitetu u Kumahu, u Argentini. Plaza i njegov tim otkrili su da su samo tri vrste lešinara zastupljene na američkim kontinentima (crni američki lešinar, crvenoglavi ćurkoliki lešinar i veliki žutoglavi sup) i da su pripadnici upravo ovih vrsta zaslužni za 96% ukupnog smanjena emisije povezanog sa lešinarskim načinom ishrane. U Americi, lešinari sprječavaju isparavanje oko 12 miliona tona ekvivalenata ugljen-dioksida svake godine. Koristeći procjene Američke agencije za zaštitu životne sredine, to je slično uklanjanju 2,6 miliona automobila na godišnjem nivou. Na ostalim kontinentima situacija je potpuno obrnuta. Plaza ističe da je smanjenje populacija lešinara u djelovima svijeta kao što su Afrika i Azija, dovelo do istovremenog smanjenja njihovog doprinosa ekosistemu.