UNICEF: Vlade i tehnološke kompanije da idu dalje od zabrana i obezbijede odgovornost za bezbjednost djece onlajn

Izvor: Vijesti

“Starosna ograničenja imaju svoju ulogu, ali ne mogu biti glavno rješenje. Djeci su potrebne tri stvari: platforme koje su dizajnirane tako da budu bezbjedne za djecu, jasna pravila koja obavezuju društvene mreže i IT kompanije na odgovornost i sistemi koji štite dječja prava, privatnost i dobrobit”, kazao je Mikele Servadei, šef predstavništva UNICEF-a u Crnoj Gori.

Dok sve više zemalja uvodi starosna ograničenja za društvene mreže, UNICEF poziva vlade i tehnološke kompanije da idu dalje od jednostavnih zabrana i obezbijede stvarnu odgovornost za bezbjednost djece onlajn.

“Starosna ograničenja imaju svoju ulogu, ali ne mogu biti glavno rješenje. Djeci su potrebne tri stvari: platforme koje su dizajnirane tako da budu bezbjedne za djecu, jasna pravila koja obavezuju društvene mreže i IT kompanije na odgovornost i sistemi koji štite dječja prava, privatnost i dobrobit”, kazao je Mikele Servadei, šef predstavništva UNICEF-a u Crnoj Gori.

U saopštenju UNICEF-a u Crnoj Gori se navodi da širom Evrope i svijeta, donosioci odluka sve intenzivnije razmatraju kako odgovoriti na onlajn rizike, kao što su nasilje na internetu, seksualno zlostavljanje i vrbovanje djece putem interneta, izloženost nepoželjnom seksualnom i/ili štetnom sadržaju, eksploatacija i manipulativne prakse u dizajnu digitalnih platformi.

“UNICEF upozorava da sama ograničenja, bez snažnije regulative i bezbjednijeg dizajna platformi, mogu ostaviti djecu nezaštićenom, a istovremeno smanjiti pritisak na kompanije da unaprijede svoje usluge. U Crnoj Gori, najnoviji podaci dodatno ukazuju na to koliki je teret trenutno stavljen na porodice”, ističe se u saopštenju.

Iz UNICEF-a u Crnoj Gori su kazali da prema istraživanju Ipsosa (2024), tek oko polovina roditelja navodi da aktivno ograničava vrijeme koje djeca provode pred ekranima, provjerava sadržaje koje prate na internetu i redovno razgovara s djecom o njihovim online iskustvima, što kako piše u saopštenju, ukazuje na potrebu za snažnijim sistemskim rješenjima i većom podrškom roditeljima i starateljima.

“Ako želimo da djeca budu bezbjednija na internetu, moramo djelovati na više frontova istovremeno”, dodao je Servadei.

Iz UNICEF-a su kazali da to podrazumijeva jačanje digitalnih vještina i medijske pismenosti u školama.

“Potrebna je i bolja podrška roditeljima, uključujući alate poput UNICEF-ove aplikacije Bebbo. Istovremeno, nastavnici moraju imati resurse za rad sa učenicima, poput platforme Digitalna škola Ministarstva prosvjete, nauke i inovacija, koja obezbjeđuje bezbjedno digitalno okruženje i resurse za nastavnike, roditelje i učenike. To su praktični koraci koje Crna Gora može preduzeti, ali oni zahtijevaju dugoročna ulaganja i posvećenost”, piše u saopštenju.

UNICEF naglašava da zaštita djece na internetu zahtijeva zajedničku odgovornost:

• Vlade treba da usvoje i dosljedno sprovode propise koji obavezuju platforme da bezbjednost djece i transparentnost stave u prvi plan.
• Javne institucije treba da obezbijede da djeca imaju jasne i dostupne kanale za traženje pomoći, prijavljivanje štetnog sadržaja i pristup podršci kada dođe do problematičnih iskustava na internetu.
• Tehnološke kompanije treba da redizajniraju svoje platforme tako da bezbjednost, privatnost i dobrobit djece budu u središtu dizajna proizvoda.
• Roditelji, nastavnici i zajednice treba da dobiju alate i znanja kako bi djeci pomogli da postepeno i bezbjedno razvijaju digitalne vještine. Širenje postojećih programa roditeljstva. medijske i digitalne pismenosti, kao i platforme Digitalna škola, od ključnog je značaja.
• Djeca i mladi treba da budu smisleno uključeni u odluke koje direktno utiču na njihov digitalni život.

Digitalni prostori mogu biti naročito važni za djecu koja se suočavaju s preprekama u svakodnevnom offline životu, poput djece sa smetnjama u razvoju, djece iz manjinskih zajednica, kao i djece koja su izolovana od društva. Bezbjedna online okruženja mogu im omogućiti komunikaciju, učešće u društvu i pristup informacijama.

“Ako su politike osmišljene da štite djecu, onda iskustva djece moraju biti osnova na kojoj se te politike oblikuju”, kazao je Ognjen Knežević, mladi reporter UNICEF-a Crne Gore.

Povodom Dana bezbjednog interneta, UNICEF poziva na politike koje jačaju odgovornost tehnoloških kompanija, promovišu bezbjednija digitalna okruženja kroz sam dizajn digitalnih platformi i pružaju stvarnu podršku djeci, porodicama i zajednicama kako bi se digitalnim svijetom kretali bezbjedno.